هر آنچه باید درباره مننژیت بدانید

مننژیت چیست ؟

مننژیت التهاب مننژ است و در واقع مننژ همانند پوسته ای است که غشاء مغز و طناب نخاعی را تحت پوشش خود قرار می دهد . مننژیت همان التهاب مایعات و غشای (مننژ) اطراف مغز و نخاع شما است. تورم ناشی از مننژیت به طور معمول علائم و نشانه هایی مانند سردرد ، تب و سفتی گردن را ایجاد می کند.

بیشتر موارد مننژیت به دلیل نوعی عفونت ویروسی ایجاد می شود ، اما عفونت های باکتریایی ، انگلی و قارچی از دلایل دیگر ایجاد این بیماری می تواند باشد . برخی از موارد مننژیت بدون درمان طی چند هفته بهبود می یابد. برخی دیگر می توانند باعث به خطر انداختن سلامت فرد و تهدید زندگی باشد که در این صورت نیاز به درمان اضطراری با آنتی بیوتیک دارند . در صورت مشکوک بودن به بیماری مننژیت ، بهتر است در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید . درمان زودرس مننژیت باکتریایی می تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند . در این بخش از مقاله هلث نوت با ما همراه باشید تا با علائم و نحوه درمان این بیماری بیشتر آشنا شوید .

مننژیت

علائم مننژیت

در واقع علائم اولیه مننژیت ممکن است بسیار شبیه به علائم آنفولانزا باشد . علائم ممکن است در طی چند ساعت یا در طی چند روز ایجاد شود و فرد را به خود درگیر کند .

علائم و نشانه های احتمالی در افراد بالای 2 سال شامل موارد زیر است :

  • تب شدید ناگهانی
  • گرفتگی گردن
  • سردرد شدیدی که به نظر می رسد متفاوت از حالت طبیعی است .
  • سردرد همراه با حالت تهوع یا استفراغ
  • گیجی یا مشکل در تمرکز
  • تشنج
  • خواب آلودگی یا مشکل در بیدار شدن از خواب
  • حساسیت به نور
  • بدون اشتها و تشنگی
  • بثورات پوستی (بعضی اوقات ، مانند مننژیت مننژوکوکی)

نوزادان ممکن است این علائم را داشته باشند :

  • تب شدید
  • گریه مداوم
  • خواب آلودگی بیش از حد یا تحریک پذیری
  • مشکل بیدار شدن از خواب
  • کم تحرکی یا کندی
  • تغذیه ضعیف
  • استفراغ
  • برجستگی در نقطه نرم بالای سر کودک (fontanel)
  • سفتی در بدن و گردن

نوزادان مبتلا به مننژیت ممکن است راحت باشند و حتی ممکن است هنگام نگه داشتن آنها ، گریه بیشتری داشته باشند .

 

علل مننژیت

در حقیقت بهتر است بدانید که مننژیت می تواند علل و دلایل مختلفی داشته باشد ، همچنین شایع ترین علت آن عفونت های ویروسی  می باشد که به دنبال آن عفونت های باکتریایی و به ندرت عفونت های قارچی و انگلی ایجاد می شوند. از آنجا که عفونت های باکتریایی می توانند زندگی و سلامتی فرد را به خطر بیاندازد ، شناسایی علت ضروری و لازم است .

– مننژیت باکتریایی

علت این نوع مننژیت وجود باکتری های وارده بر جریان خون است که به مغز و نخاع می روندو باعث ایجاد مننژیت حاد باکتریایی می شوند ، اما همچنین می تواند در صورت حمله مستقیم باکتری ها به مننژ رخ دهد . این ممکن است به دلیل عفونت گوش یا سینوس ، شکستگی جمجمه یا به ندرت برخی از جراحی ها ایجاد شود .

چندین سویه از باکتری ها می توانند باعث بروز مننژیت حاد باکتریایی شوند:

  • استرپتوکوک پنومونیه (پنوموکوک) : شایع ترین علت مننژیت باکتریایی در نوزادان ، کودکان خردسال و بزرگسالان است. به طور معمول باعث ذات الریه یا گوش یا عفونت های سینوسی می شود. یک واکسن می تواند به جلوگیری از این عفونت کمک کند.
  • Neisseria meningitidis (مننگوکوک) : این باکتری یکی دیگر از علل عمده مننژیت باکتریایی است . این باکتری ها معمولاً باعث عفونت دستگاه تنفسی فوقانی می شوند اما با ورود به جریان خون می توانند باعث ایجاد مننژیت مننژوکوکی شوند. این یک عفونت بسیار مسری است که عمدتا نوجوانان و جوانان را درگیر می کند. ممکن است باعث شیوع بیماری های محلی در خوابگاه های کالج ، مدارس شبانه روزی و پایگاه های نظامی شود. یک واکسن می تواند به جلوگیری از این نوع عفونت کمک کند. حتی اگر واکسینه شود ، کسی که از نزدیک با فرد مبتلا به مننژیت مننژوکوکی در تماس بوده است ، باید از آنتی بیوتیک خوراکی برای جلوگیری از بیماری استفاده کند .
  • هموفیلوس آنفولانزا (هموفیلوس) : (باکتری Haemophilus influenzae نوع b Hib) در گذشته علت اصلی مننژیت باکتریایی در کودکان بود. اما واکسن های جدید Hib تعداد موارد این نوع مننژیت را تا حد زیادی کاهش داده است.
  • لیستریا مونوسیتوژنز (لیستریا) : این باکتری ها را می توان در پنیرهای غیر پاستوریزه ، هات داگ و گوشت ناهار یافت. زنان باردار ، نوزادان تازه متولد شده ، افراد مسن و افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف بیشتر مستعد هستند. لیستریا می تواند از سد جفت عبور کند و عفونت در اواخر بارداری ممکن است برای کودک کشنده باشد.

 

– مننژیت ویروسی

از دیگر علل ایجاد مننژیت ، مننژیت ویروسی است که به طور معمول علائم آن خفیف بوده و اغلب به خودی خود برطرف می شود . بیشتر موارد در ایالات متحده توسط گروهی از ویروس ها شناخته می شوند که به آنترو ویروس ها معروف هستند و بیشتر در اواخر تابستان و اوایل پاییز دیده می شوند. ویروس هایی مانند ویروس هرپس سیمپلکس ، HIV ، ویروس اوریون ، ویروس نیل غربی و سایر موارد نیز می توانند باعث ایجاد مننژیت ویروسی شوند .

 

– مننژیت مزمن

ارگانیسم هایی که رشد آهسته دارند (مانند قارچ ها و مایکوباکتریوم سل) که به غشاها و مایعات اطراف مغز شما حمله می کنند باعث ایجاد مننژیت مزمن می شوند. مننژیت مزمن طی دو هفته یا بیشتر ایجاد می شود. علائم و نشانه های مننژیت مزمن سردرد ، تب ، استفراغ و کدر شدن ذهنی که بسیار شبیه به علائم مننژیت حاد است.

 

– مننژیت قارچی

مننژیت قارچی در ایالات متحده نسبتاً غیر معمول است. این نوع مننژیت نیز ممکن است مانند مننژیت حاد باکتریایی باشد . این بیماری اغلب با تنفس در هاگ قارچی که ممکن است در خاک یافت شود ، چوب و فضله پرندگان در حال پوسیدگی منقبض می شود ، مننژیت قارچی از فردی به فرد دیگر منتقل نمی شود و مسری نیست . مننژیت کریپتوکوکی یک نوع رایج قارچی این بیماری است که افراد مبتلا به نقص ایمنی مانند ایدز را درگیر می کند . اگر با داروی ضد قارچ درمان نشود تهدید کننده زندگی است. حتی با درمان ، مننژیت قارچی ممکن است عود کند .

– مننژیت انگلی

انگل ها می توانند نوع نادری از مننژیت بنام مننژیت ائوزینوفیلیک ایجاد کنند. مننژیت انگلی همچنین می تواند در اثر عفونت کرم نواری در مغز (کیستیسرکوز) یا مالاریای مغزی ایجاد شود. مننژیت آمیب نوعی نادر است که گاهی اوقات از طریق شنا در آب شیرین منقبض می شود و می تواند به سرعت سلامت فرد را به خطر بیاندازد و زندگی او را تهدید کند . انگلهای اصلی ایجاد کننده مننژیت به طور معمول حیوانات را آلوده می کنند. افراد معمولاً با خوردن غذاهای آلوده به این انگلی ها آلوده می شوند. مننژیت انگلی بین افراد شیوع پیدا نمی کند.

 

مننژیت

 

نحوه تشخیص مننژیت

تشخیص دقیق مننژیت برعهده پزشک است ، در واقع افرادی که علائم گفته شده را دارند برای تشخیص دقیق علت آن باید به پزشک متخصص مراجعه کنند . پزشک با بررسی سوابق سلامتی و پزشکی و معاینه فیزیکی فرد به تشخیص علت علائم فرد می پردازد .همچنین عواملی مانند سن ، اقامتگاه در خوابگاه و حضور در مراکز مراقبت روزانه می تواند سرنخ های مهمی برای این بیماری باشد. در طول معاینه فیزیکی ، پزشک شما به دنبال موارد زیر است:

  • تب
  • افزایش ضربان قلب
  • سفتی گردن
  • کاهش هوشیاری

پزشک همچنین ممکن است یک نوع آزمایش کمر را برای شما تجویز کند که در واقع به آن آزمایش ضربه نخاعی نیز گفته می شود و به شما این امکان را می دهد تا پزشک به دنبال افزایش فشار در سیستم عصبی مرکزی باشد. همچنین می تواند التهاب یا باکتری در مایع نخاعی پیدا کند. این آزمایش همچنین می تواند بهترین آنتی بیوتیک را برای درمان تعیین کند .

آزمایش های دیگری نیز ممکن است برای تشخیص مننژیت انجام شود .

برخی از این نوع آزمایشات شامل موارد زیر است :

  • کشت خون : باکتری های موجود در خون را شناسایی می کند. باکتری ها می توانند از خون به مغز برسند و  meningitidis و S. pneumonia ، در میان سایر موارد ، می توانند باعث سپسیس و مننژیت شوند.
  • شمارش کامل خون : با دیفرانسیل شاخص عمومی سلامت است. تعداد گلبولهای قرمز و سفید خون را بررسی می کند و گلبول های سفید خون با عفونت مبارزه می کنند و شمارش آن معمولاً در مننژیت افزایش می یابد.
  • اشعه ایکس قفسه سینه : این نوع آزمایش می تواند وجود ذات الریه ، سل یا عفونت های قارچی را نشان دهد. مننژیت می تواند پس از ذات الریه نیز ایجاد شود .
  • سی تی اسکن : معمولا این نوع آزمایش تصویربرداری از سر گرفته می شود و ممکن است مشکلاتی را مانند آبسه مغز و یا سینوزیت را نشان دهد؛ همچنین باکتری ها می توانند از سینوس ها به مننژ منتقل شوند.

پزشک شما همچنین ممکن است یک آزمایش شیشه انجام دهد. برای این آزمایش ، پزشک لیوان خود را روی بثورات مننژیت می غلتاند و اگر بثورات تحت فشار از بین نرود ، احتمالاً بثورات مننژیت است. اگر محو شود ، لکه های غیرمعمول روی پوست ممکن است نتیجه یک بیماری است .

 

مننژیت

نحوه درمان مننژیت

پس از اینکه پزشک با توجه با آزمایشات انجام شده و تطابق آن با علائم شما موفق به تشخیص بیماری شد ، مرحله بعدی نحوه درمان است که بنا به علت آن ، بهترین گزینه درمانی انتخاب می شود .

  • مننژیت باکتریایی نیاز به بستری فوری در بیمارستان دارد و تشخیص و درمان به موقع از آسیب مغزی و مرگ جلوگیری می کند. مننژیت باکتریایی با آنتی بیوتیک های داخل وریدی درمان می شود ، در واقع آنتی بیوتیک خاصی برای مننژیت باکتریایی وجود ندارد و بسته به باکتری های درگیر دارد.
  • مننژیت قارچی با عوامل ضد قارچی درمان می شود.
  • مننژیت انگلی ممکن است فقط شامل درمان علائم یا تلاش برای درمان مستقیم عفونت باشد. بسته به علت ، این نوع بدون درمان آنتی بیوتیکی ممکن است بهتر شود. اگر بدتر شود ، ممکن است پزشک سعی کند خود عفونت را درمان کند.
  • مننژیت ویروسی ممکن است به خودی خود برطرف شود ، اما برخی از دلایل مننژیت ویروسی با داروهای ضد ویروسی وریدی درمان می شود .

 

 

عوامل خطر مننژیت

بیماری مننژیت ممکن است باعث افزایش خطر برخی از عوامل شود که عبارتند از :

عدم استفاده مرتب از واکسن ها می تواند خطر بیشتری کودکان و بزرگسالان را تهدید کند .

  • سن : بیشتر موارد مننژیت ویروسی در کودکان زیر 5 سال رخ می دهد ، مننژیت باکتریایی در افراد زیر 20 سال شایع است .
  • زندگی در محیط شلوغ : زندگی در یک محیط شلوع و پر از جمعیت می تواند خطر ابتلا به این نوع بیماری را افزایش دهد . اجتماع دانشجویان در خوابگاه ها ، پرسنل پایگاه های نظامی و کودکان در مدارس شبانه روزی و مراکز نگهداری از کودکان زندگی می کنند بیشتر در معرض خطر مننژیت مننژوکوک هستند. این احتمالاً به این دلیل است که این باکتری از طریق مسیر تنفسی پخش شده و به سرعت از طریق گروه های بزرگ پخش می شود.
  • دوران بارداری : بارداری خطر ابتلا به لیستریوز را افزایش می دهد ، عفونت ناشی از باکتری های لیستریا ، که ممکن است باعث مننژیت نیز شود. لیستریوز خطر سقط جنین ، تولد نوزاد مرده و زایمان زودرس را افزایش می دهد.
  • سیستم ایمنی بدن ضعیف : به خطر افتاده ایدز ، اعتیاد به الکل ، دیابت ، استفاده از داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی و سایر عواملی که بر سیستم ایمنی بدن شما تأثیر می گذارد همچنین شما را مستعد ابتلا به مننژیت می کند. برداشتن طحال نیز خطر شما را افزایش می دهد و افراد بدون طحال باید حتما واکسینه شود تا این خطر را به حداقل برساند.

 

مننژیت

عوارض مننژیت

این بیماری می تواند عوارض شدیدی از خود بر جای بگذارد و هر چقدر شما یا کودک تان بدون درمان به این بیماری مبتلا باشید ، خطر تشنج و آسیب عصبی پایدار بیشتر است ، از جمله:

  • از دست دادن شنوایی
  • مشکل حافظه
  • ناتوانی های یادگیری
  • ضربه مغزی
  • مشکلات راه رفتن
  • تشنج
  • نارسایی کلیه
  • شوکه شدن
  • مرگ

با درمان سریع و به موقع این بیماری توسط پزشک ، حتی افرادی که مننژیت شدید دارند نیز می توانند بهبودی خوبی داشته باشند.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *